06.07.2014
BASINA VE KAMUOYUNA
● TÜKETİCİNİN GERÇEK ENFLASYONU YÜKSELDİ!..
● GIDADAKİ ENFLASYON TÜKETİCİNİN GERÇEK ENFLASYONUDUR!..
● DAR GELİRLİ VE YOKSUL TÜKETİCİLERİN GIDADA SATIN ALMA GÜÇLERİ İYİCE DÜŞTÜ!..
● 50 MİLYONDAN FAZLA TÜKETİCİ YOKSULLUK, 15 MİLYONDAN FAZLA TÜKETİCİ İSE AÇLIK SINIRINDA YAŞAMAKTADIR!..
● RAMAZAN İSTİSMARCILARI VE STOKÇULAR İŞBAŞINDA !..
● FİYAT FIRSATÇILARI VE İSTİSMARCILARINA KARŞI HERHANGİ BİR ÖNLEM YOK!..
● KAYBEDENLER VE MAĞDUR OLANLAR HEP KÜÇÜK ÇİFTÇİ VE DAR GELİRLİ TÜKETİCİLERDİR!..
● FİYAT ARTIŞLARI RAMAZAN AYINA YANSIYARAK TÜKETİCİLERİ MAĞDUR ETTİ.
Tüketici Hakları Derneği olarak, TÜİK’in 2013 Yılı Haziran ayı ile 2014 yılı Haziran ayı arasındaki son bir yıllık gıda fiyat istatistiklerini karşılaştırdık. Bu karşılaştırma ile son bir yıllık sürede gıda maddelerindeki yıllık fiyat artış oranlarını yani gıda enflasyonunu hesapladık. Özellikle de son bir yılda, Haziran 2013 ile Haziran 2014 arasında asgari ücretli bir işçi ile ortalama maaş alan emekli bir işçinin gıdada satın alma güçlerinin nasıl ve ne kadar düştüğünü gördük. Ramazan ayına da yansıyan bu fiyat artışlarının dar gelirli ve yoksul tüketicileri nasıl mağdur ettiğini gözler önüne serdik.
Buna göre, yaptığımız araştırmalara ilişkin hazırlamış olduğumuz tablolar aşağıdadır.
Gıda maddelerinin 2013 yılı Haziran ayı ile 2014 yılı Haziran ayı
fiyat karşılaştırmaları ve fiyat artış oranları
Gıda maddesi 2013 yılı Haziran ayı ortalama fiyatı (TL/kg) 2014 yılı Haziran ayı ortalama fiyatı (TL/kg) Fiyat artış oranı (%)
Prinç 4.5786 6.6019 44.2
Buğday Unu 2.2139 2.6028 17.6
Ekmek 2.3920 2.6312 10
Bulgur 2.8121 3.2055 14
Ekmek hamuru (yufka) 4.0074 4.6682 16.5
Makarna 2.3714 2.6659 12.4
Şehriye 2.3653 2.6602 12.5
Dana Eti 24.1905 28.0457 15.9
Balık 13.7762 15.6697 13.7
Süt 2.2713 2.5351 11.6
Yoğurt 3.5642 4.0405 13.4
Beyaz Peynir 14.9999 17.5564 17
Kaşar Peyniri 21.0013 23.9329 14
Yumurta 0.2677 0.3551 32.6
Tereyağ (Kahvaltılık) 22.2088 27.6101 24.3
Zeytinyağı 10.4200 13.0320 25
Çilek 3.5629 4.5367 38
Elma 2.3878 2.8621 20
Erik 3.5250 4.7479 34.7
Kayısı 3.4318 4.6506 35.5
Kiraz 4.4352 5.8618 32.2
Limon 3.3995 4.1230 21.3
Şeftali 3.0958 3.4158 10.3
Badem İçi 32.7450 42.7060 30.4
Ceviz İçi 36.5379 46.2244 26.5
Fındık İçi 22.8190 39.3529 72.5
Antep Fıstığı 26.6832 50.7788 90.3
Patates 1.6312 2.0732 27
Kuru Fasülye 6.1000 10.0770 65.2
Mercimek 3.2823 4.3059 31.2
Kuru Barbunya 6.7100 9.9086 47.7
Çay 14.0003 16.0797 14.9
Asgari ücretli bir işçi ve emekli bir işçinin 2013 yılı Haziran ayı ile
2014 yılı Haziran ayı net maaş tablosu
2013 yılı Haziran ayı net maaş tutarı ( TL) 2014 yılı Haziran ayı
net maaş tutarı ( TL) Maaş Artış Oranı
(%)
Asgari ücretli 773 846 9.44
Emekli İşçi 922,54 990,82 7.40
Yukarıdaki tablodan da görüldüğü gibi, asgari ücretlinin 2014 yılı Haziran ayı maaşının 2013 yılı Haziran ayı maaş tutarına göre artış oranı %9.44’dür. Emekli bir işçinin ise 2014 yılı Haziran ayı maşının 2013 yılı Haziran ayı maaş tutarına göre artış oranı %7.40’dır.
Asgari ücretli bir işçi ile emekli bir işçinin net maaşları ile 2013 yılı Haziran ayı ve 2014 yılı Haziran ayında alabilecekleri gıda miktarlarının karşılaştırılması ( kg, adet)
Gıda maddesi Asgari Ücretli Emekli İşçi
2013 Yılı
Haziran ayı 2014 Yılı
Haziran ayı 2013 Yılı
Haziran ayı 2014 Yılı
Haziran ayı
Prinç 169 128 202 150
Buğday Unu 349 325 417 381
Bulgur 323 322 386 377
Ekmek 275 264 328 309
Ekmek hamuru (yufka) 193 181 230 212
Makarna 326 317 389 372
Şehriye 327 318 390 373
Dana Eti 32 30 38 35
Balık 56 54 67 63
Süt 340 334 406 391
Yoğurt 217 209 259 245
Beyaz Peynir 52 48 62 56
Kaşar Peyniri 37 35 44 41
Yumurta 2888 (adet) 2382 (adet) 3446 (adet) 2790 (adet)
Tereyağ (Kahvaltılık) 35 31 42 36
Zeytinyağı 74 65 89 76
Çilek 217 187 259 218
Elma 324 296 386 346
Erik 219 178 262 209
Kayısı 225 182 269 213
Kiraz 174 144 208 169
Limon 227 205 271 240
Şeftali 250 248 298 290
Badem İçi 24 20 28 23
Ceviz İçi 21 18 25 21
Fındık İçi 34 22 40 25
Antep Fıstığı 29 17 35 20
Patates 474 408 566 478
Kuru Fasülye 127 84 151 98
Mercimek 236 197 281 230
Kuru Barbunya 115 85 138 100
Çay 55 53 66 62
Bu tabloya İstanbul ve Ankara’daki Ramazan pidelerine yapılan %16.6 gizli zammı da ekleyebiliriz. Çünkü, Ankara ve İstanbul’da 150kuruşa satılan 350gramlık Ramazan pidelerinin ağırlığı 300 grama indirilerek zam yapılmadığı imajı verilse de 50 gram eksilen pide ağırlığını dikkate aldığımızda yapılan gizli zam oranının %16.6 olduğu görülecektir.
2013 Yılı Haziran Ayı ve 2014 Yılı Haziran Ayı arasındaki son bir yıllık gıda enflasyonu ile asgari ücretli ve emekli bir işçinin maaş artışlarını karşılaştırdığımızda, emekçi tüketicilerin ya da halkın büyük bir kesimi için gerçek enflasyonun arttığını, bu enflasyonun da gıdadaki fiyat artışlarından kaynaklandığını, bu anlamda satın alma güçlerinin ise düştüğünü görmekteyiz. Çünkü, dar gelirli tüketicilerin gelirleri içerisinde gıda harcaması önemli bir yer tutmaktadır.
Türk-İş’in yapmış olduğu araştırmalara göre, Haziran 2014 ayı için 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 1158TL’dir. Gıda harcaması ile birlikte, konut ( kira, elektrik, su, yakıt ) ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer harcamaların toplam tutarı ise 3772TL’dir.
Görüldüğü gibi, asgari ücretliler ile emekli işçilerin çok önemli bir kesimi açlık sınırında yaşamaktadır. Daha doğrusu, TÜİK’in eşdeğer hane halkı kullanılabilir gelir durumuna göre, Türkiye’de, 50 milyondan fazla tüketici yoksulluk, 15 milyondan fazla tüketici ise açlık sınırının altında yaşamaktadır. Asgari ücretli ve emekli işçilerin aldıkları ücret ve maaş dengeli ve yeterli beslenebilmeleri için yapmaları gereken gıda harcamalarını bile karşılayamamaktadır. Yoksulluk ve açlık sınırında yaşayan tüketiciler ister istemez gıdaya harcayacakları parayı diğer zorunlu ihtiyaçlarına ayırmak zorunda kalmaktadırlar. Bu nedenle de, yoksul ve dar gelirli tüketiciler yeterli ve dengeli beslenememektedirler. Buna karşın, son bir yıllık dönem içerisinde satın alma güçlerinin de düştüğü dikkate alındığında bu kesim için durumun ne kadar vahim olduğu bir gerçektir.
Ramazan ayına yansıyan gıda fiyatlarındaki artışlarda Ramazan ayı istismarcıları ve stokçuları işbaşındadır. Ne yazık ki, fiyat fırsatçıları ve istismarcılarına karşı herhangi bir önlem alınmamaktadır. Kaybedenler ve mağdur edilenler hep küçük çiftçi ile dar gelirli ve yoksul tüketiciler olmaktadır.
Hükümeti ve ilgili bakanlıkları gıda fiyatlarında fırsatçılara, stokçulara ve istismarcılara izin vermemeleri çağrısında bulunuyoruz. Bununla birlikte, tüketiciler olarak, Hükümetin ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın yanlış tarım ve gıda üretim politikalarını terk edip, küçük çiftçiler ile dar gelirli ve yoksul tüketicilerin lehine olan tarımsal ve gıda üretim politikalarını uygulamaya koymasını istiyoruz.
Yetersiz ve dengesiz beslenmeye ve açlığa mahkûm edilen on milyonlarca tüketicinin tüketici hakları ile insan haklarına aykırı bu acı tablosuna neden olan mevcut tarım ve gıda politikalarını protesto ediyor ve ivedilikle önlem alınmasını istiyoruz.
Basına ve kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Turhan ÇAKAR
Genel Başkan
Bir yanıt yazın