Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Büyük Anadolu Yürüyüşünü Başlatanlara Selam Olsun

Bir grup yürekli,duyarlı ve yiğit insan, Nisan 2011'de Anadolu’nun çeşitli köylerinden, kasabalarından ve şehirlerinden kalkıp 40 gün 40 gece Ankara’ya doğru Büyük Anadolu Yürüyüşünü gerçekleştirdiler. Mayıs ayının ortalarında Ankara- Gölbaşında polis tarafından durdurulup Başkentin Merkezine girmelerine izin verilmedi. Grup Gölbaşı girişinde Mogan Gölü’nün kenarında kamp kurarak direnişlerini sürdürmeye devam ettiler.

ANADOLUYU VERMEYECEĞİZ şiarıyla Büyük Anadolu Yürüyüşü’nü başlatan bu duyarlı, yürekli ve cesur insanlar niçin yürüyorlardı? Ne istiyorlardı ? Bugün, Türkiye’nin, Anadolu’nun hemen her yöresinde sular, dereler, ormanlar, küçük hidroelektrik santralı (HES) kurmak, altın aramak adına bir takım kişilere, şirketlere resmen peşkeş çekilerek hızla yok edilmekte, kirletilmektedir. Bu nedenle, o yörelerde yaşayan halkın yaşamı da büyük tehlikeler altına sokulmakta, yok edilmektedir. Yaşama, geçinme olanağı kalmayan bu yörelerin halkı büyük kentlere göçe zorlanarak bir başka tehlikenin, işsizliğin, yoksulluğun, çaresizliğin kucağına atılmaktadır.

Derelerimiz üzerine yüzlerce, hatta binlerce küçük hidroelektrik santralı (HES) ve baraj kurularak dereler, sular ve çevrelerindeki yeşil alanlar, ormanlar yok edilerek, o yörelerde yaşayan halk cansuyuna mahkum edilerek aslında yaşamın ta kendisi yok edilmektedir.

Maden şirketleri, güzelim ormanlarımızda maden aramak için on binlerce ağacı keserek, başka tahribatlar ve kirlilikler yaratarak ormanın kendisini, ormana bağımlı yaşayan yöre halkı başta olmak üzere tüm canlı yaşamı tehlike altına bırakmakta ve yok etmektedirler.

Bir başka büyük tehlike ise yerli tohumlarımızın hızla yok edilerek 3-4 yabancı tohum şirketinin tohumumuza, tarımımıza ve gıdamıza egemen durumuna getirilmesidir. Çünkü, “Dünyanın Tohumları Kişisel mi Yoksa Umumi Bir Kaynak mı ?” adlı kitabın yazarı olan “Pat Roy Mooney”, “Eğer tohumları kontrol ederseniz, bütün besin sistemini kontrol edebilirsiniz; hangi ürünlerin yetiştirileceğini, hangi girdilerin kullanılacağını ve ürünlerin nerede satılacağını”, demişti.

Tüm bu doğal ve çevresel tahribat ve yıkım nedeniyle atalarının yüzlerce, binlerce yıldan beri yaşadığı köylerini, topraklarını terk etmek zorunda bırakılan binlerce insan kentlere göçe zorlanarak başka bir sömürü ile yüzyüze getirilmektedirler. Türkiye’mizde, Anadolu’muzda bir kültür yok ediliyor. Halk, köklerinden, toprağından zorla kopartılıyor.

Büyük Anadolu Yürüyüşü’nü başlatan bu yürekli insanlar, işte bunun için yürüdüler, yürüyorlar, direniyorlar.

Tüketici Hakları Derneği ( THD) olarak, bu güzel insanları iki kez ziyarete gittik. Kendilerini dinledik. Yaşadıkları köylerdeki, yörelerdeki, yukarıda belirtilen ve bizatihi kendilerinin yaşadıkları sorunları, sıkıntıları anlattılar. Yargı kararlarının hiçe sayıldığını, ilgili ve yetkililerin nasıl ilgisiz ve duyarsız kaldıklarını anlattılar.

Tüketicilerin evrensel haklarından olan sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı gereğince, Büyük Anadolu Yürüyüşü’nü başlatan dostlarımıza bu kaygılarının bu mücadelelerinin bizim de kaygımız ve mücadelemiz olduğunu anlatmaya çalıştık. Birlikte dertleştik. Çünkü, insan çevresiyle vardır. İnsanın çevresi; dereleri, ormanları, tohumları tehlikeye girerse, yok edilirse insanın kendisi de tehlikeye girer, yaşamı yok olur. Yalnız insan değil, çevredeki tüm canlıların yaşamı tehlikeye girer, yok olur.

İnsanın yaşamı da çevredeki tüm canlıların yaşamıyla bir bütündür. Çünkü, doğadaki bir canlıya zarar verilmesi tüm doğayı etkiler, diğer canlıları ve insanı olumsuz yönde etkiler.

Büyük Anadolu Yürüyüşü’nü başlatan dostlarımız, “Bir çevreci değiliz, çevrenin kendisiyiz”, dediler. Bir de aşağıya olduğu gibi aldığımız “MANİFESTO” yu yayınladılar.

BÜYÜK ANADOLU YÜRÜYÜŞÜNÜN MANİFESTOSU

Gezegenimiz, üzerinde yaşayan tüm canlılarla birlikte tarihte görülmemiş bir yıkımla karşı karşıya. İnsanoğlunun aşırı tüketime dayalı bugünkü yaşam şekli nedeniyle ortaya çıkan doğa yıkımı, geri dönüşü olmayan bir noktaya doğru hızla ilerliyor. Her on üç dakikada bir, yeryüzünde bir canlı türü daha yok oluyor. Günümüz insanı, varolmanın yegâne yolunu ihtiyacının fazlasını üretmek ve tüketmek olarak görüyor. Bu anlayış, doğa üzerinde egemenlik mantığını temel alan sonu gelmeyen bir kâr hırsıyla tüm yaşam kaynaklarımızı metaya dönüştürüyor. Sınırsız tüketime dayalı bu sistemin Türkiye’deki yansıması, çok daha korkunç bir tablo olarak karşımıza çıkmaktadır: Son elli yılda yok edilen sulak alanlarımızın büyüklüğü Marmara Denizi’nin büyüklüğünü geçti. Yani 60’lı yıllardan bu yana sulak alanlarımızın %40’ını kaybettik.

Dağlarımız, son on yılda verilen 40 binden fazla maden ruhsatıyla maden şirketlerine tahsis edildi. 2B yasası tasarısı ile ormanlarımızın satışı için düğmeye basıldı. Yakın zamana dek kendi kendine yetebilen nadir toplumlardan biriyken, yanlış tarım politikaları nedeniyle yediğimiz ekmeğin buğdayını bile ithal eder hale geldik. Yanlış tarım politikaları sonucunda doğduğu topraklarda doyamaz hale getirilen köylü nüfusun kırsal alanlardan şehre göç etmesiyle insansızlaşan topraklarımız, GDO’lu tohumlara ve rant peşindeki büyük tarım şirketlerine terk edildi. Bugüne kadar kanunları eğip bükerek el konulmaya çalışılan kıyılarımız, yaylalarımız, ormanlarımız; hazırlanan yeni kanunlarla satışa çıkarılıyor. Toprağımıza ektiğimiz tohumdan çocuklarımıza yedirdiğimiz mamaya, enerji üreten santrallerde kullanılan makinelerden üzerimize giydiğimiz kıyafetlere kadar hemen her ürünü ithal ettiğimiz unutulup; enerjide dışa bağımlılığı giderme adı altında bütün akarsularımız ve vadilerimiz yağmalanıyor.

Anadolu derelerinin tamamına yakını üstüne hidroelektrik santral yapılması amacıyla şirketlere satıldı. Sayısı 2000’in üzerinde olan bu santraller hayata geçirildiği taktirde Anadolu’da akan tüm dereler, borular ya da tünellere hapsedilmiş olacak. Sayıları her geçen gün artan termik santrallere bir de nükleer santral projeleri eklendi. Artık çocuklarımızın geleceği de ipotek altında. Kendi imkânlarımızla ürettiğimiz son ürünlerle birlikte, bu ürünleri üretenlerin kültürü ve geleneksel yaşam biçimi de yok ediliyor.

Artık bir seçim yapmak zorundayız: Ya sınır tanımayan tüketim alışkanlıklarımızı sürdürerek, doğayla birlikte kendimizi de yok edeceğiz ya da onunla uyumlu bir yaşamı seçeceğiz.

Doğanın varoluşuna, binlerce yıldır bu topraklarda yaşamış olan uygarlıklara, ait olduğumuz topluma ve gelecek nesillere karşı duyduğumuz vicdani sorumluluğun gereği olarak, biz ikincisini seçiyoruz. Doğası ve yaşam alanlarıyla birlikte, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan bizler şu gerçeklerin altını çiziyoruz:

• Doğa kendi başına vardır ve insan onun sadece bir parçasıdır.?

• Varoluşumuzun yegane kaynağı olan doğanın ‘çevre’ adıyla yaşamımızın dışına çıkartılıp ötekileştirilmesi kabul edilemez.

• Doğa canlı bir varlıktır. İnsanlar, şirketler veya devletler doğanın sahibi olamaz, doğanın kadim dengesini ve işleyişini bozacak herhangi bir tasarrufta bulunamaz.

• Doğa üzerinde herhangi bir mülkiyet hakkı iddia edilemez. İnsan doğa içinde yaşayan her canlı gibi geçicidir. *Kendinden sonraki nesillerin ve diğer canlıların da içinde yaşayacağı doğaanayı; onun dağlarını, ormanlarını, kıyılarını, derelerini, göllerini sahiplenmesi veya özelleştirmesi, bir mal gibi alıp satması asla kabul edilemez.

• Temiz ve sağlıklı doğa ve bunun birinci şartı olarak su, tüm canlıların doğuştan gelen en temel hakkıdır. Bu hakkı ihlal edebilecek hiçbir kanun ve uygulama kabul edilemez.

• Tek başına hiçbir canlının ihtiyacı, doğanın tahrip edilmesinin nedeni olamaz. ‘Sürdürülebilir kalkınma’, ‘koruma kullanma dengesi’, ‘üstün kamu yararı‘ gibi kavramlar doğanın sömürülmesi için gerekçe gösterilemez.?

Bu ilkeler doğrultusunda, aşağıda sıraladığımız adımların gerçekleşmesi için harekete geçiyoruz:

1. Doğayı bir meta olarak gören kalkınma modeli terk edilmeli, ‘doğaanamızın yaşama hakkı’ anayasal güvence altına alınmalıdır.

2. ‘Her insan doğduğu yerde doyabilmeli’ ilkesinden yola çıkarak, kırsalda yaşayan insanların büyük kentlere göçünü engelleyecek ve geleneksel yaşam biçimlerimizi destekleyecek düzenlemeler hayata geçirilmelidir.

3. Kırsal yaşamımızı, kültürel mirasımızı ve biyolojik çeşitliliğimizi tehdit eden, kâr hırsıyla hazırlanmış hidroelektrik santral (HES) ve baraj projelerinin tamamı durdurulmalıdır. #Bugüne kadar yapılmış uygulamaların doğal alanlarımız üzerinde yarattığı yıkımı giderecek çalışmalar acilen başlatılmalıdır.

4. Ormanlarımızın yok olmasının önünü açacak 2B yasal düzenlemeleri derhal geri çekilmeli, ormanların özelleştirilmesine dair hazırlıklar durdurulmalıdır.

5. Ne koruma alanlarını, ne tarım alanlarını ne de canlı yaşamını dikkate alan madencilik faaliyetleri durdurulmalı, bu faaliyetlerin ekosistem üzerindeki etkisi göz ardı edilerek verilmiş tüm maden ruhsatları iptal edilmelidir.

6. Toprakların verimsizleşmesine, temel geçim kaynağı tarım olan köylünün yoksullaşmasına ve su kaynaklarının aşırı kullanımına neden olan yanlış tarım politikaları terk edilmeli; tüm tarımsal faaliyetlerde doğanın dengesini gözetilmeli ve doğru yerde doğru ürün ilkesi benimsenmelidir.

7. Tüm canlı yaşamını tehdit eden hibrit tohumların, GDO’lu ürünlerin ve üretimde kullanılan her türlü kimyasal maddenin kullanımı durdurulmalıdır.

8. Bizden önce bu topraklarda yaşamış onlarca uygarlıktan günümüze miras kalan Hasankeyf gibi nice kültürel zenginliğimizi tehdit eden projeler ve uygulamalar derhal durdurulmalıdır. #Sadece bize değil tüm insanlığa ait bu değerler itinayla korunmalı, gelecek kuşaklara en iyi şekilde aktarılması için gerekli çalışmalar acilen başlatılmalıdır.

9. Sosyal ve ekolojik maliyeti gözardı edilerek planlanan ve şehirlere daha büyük göç dalgalarının gelmesine yol açacak otoyol, köprü ve konut projeleri durdurulmalı, karbon salınımını azaltacak demiryolu ulaşımı geliştirilmeli ve yaygınlaştırmalıdır.
10. Var olanlara her geçen gün bir yenisi eklenen, doğaya verdikleri zarar tartışılmaz termik santraller ve nükleer santral yatırımları derhal durdurulmalıdır.

11. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın izniyle, doğayı yok eden şirketler tarafından finanse edilen özel firmalar tarafından hazırlanan ÇED raporları ve buna izin veren ÇED Yönetmeliği derhal iptal edilmelidir. Doğanın hassas dengesi, kamuoyu vicdanı, sivil toplum kuruluşları ve yerel halkın kanaatinin dikkate alınmadığı hiçbir projeye onay verilmemelidir.

12. Tüm koruma alanlarını ticari yatırımlara açan Tabiatı ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanun Tasarısı geri çekilmeli, Yenilenebilir Enerji Kanunu derhal iptal edilmelidir. Varolan koruma alanlarının statüleri güçlendirilmeli; biyolojik çeşitliliği korumak için önemli doğa alanlarına hızla koruma statüsü kazandırılmalıdır.

13. Özel şirketlerin ve kamu kurumlarının doğayı katletmesinin önünü açan ‘kirleten öder’ mantığı ve uygulaması terk edilmeli, doğaya zarar verenlerin ağır cezalara çarptırılmasını öngören yasal düzenlemeler hayata geçirilmelidir.

14. Yaptığı yatırımlarla doğanın dengesine müdahale eden icracı bir kuruluş niteliğindeki Devlet Su İşleri (DSİ) ile doğayı korumakla yükümlü Çevre ve Orman Bakanlığı’nı aynı çatı altında birleştiren yapı derhal değiştirilmelidir. Çevre ve Orman Bakanlığı, şirketlerin çıkarlarını savunmak yerine; asli görevi olan, doğayı koruma görevini yerine getirmelidir.
Kendini doğa ananın sahibi değil bir parçası olarak gören bizler :
İçinde varolduğumuz doğayı ve onun hassas dengesini tehdit eden, yukarıda sıraladığımız ilkeleri ve talepleri karşılamayan, ulusal veya uluslararası yasa, sözleşme, antlaşma ve bunların uygulamalarının tümünü reddediyoruz. Yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan doğamızın kadim dengesini, sağlıklı ve mutlu bir yaşamın birinci şartı olarak görüyoruz. Varolan idari sistemin, taleplerimizi karşılayacağına dair inancımız kalmadığından; halk olarak bu gidişe dur diyor, parçası olduğumuz doğaanamızın haklarıyla birlikte kendi yaşam hakkımızı savunmak için ayağa kalkıyoruz;
Nisan 2011 itibariyle vadilerden, köylerden, kasabalardan, şehirlerden yola çıkıyor, Türkiye’nin dört bir yanından 40 gün 40 gece yol alacak kervanlar halinde Ankara’ya yürüyoruz. Ve taleplerimiz yerine getirilene kadar geri dönmüyoruz. Doğanın hassas dengesini korumanın, insan olarak vicdani sorumluluğumuz olduğunu düşününen herkesi bu hareketi desteklemeye çağırıyoruz.

ANADOLUYU VERMEYECEĞİZ YÜRÜYܪܒNE DESTEK ÇAĞRIMIZ

“Anadolu’yu Vermeyeceğiz” şiarıyla Büyük Anadolu Yürüyüşü’nü başlatan dostlarımız diyorlar ki;

• Anadolu insanları, Anadolu’yu yaşatmak için kendi halk irademizi kullanmaya karar verdik. Birleşiyoruz!

• Biliyoruz ki, her şeyimizi kaybettiğimizde, çalışıp yeniden ayağa kalkabiliriz. Ancak doğamızı kaybettiğimizde asla!

• Suyumuzu, doğamızı, köklerimizi ve Anadolu’yu geri alana kadar, dönmüyoruz.

• Hiçbir dil, din, ırk ve siyasi görüş ayrımı gözetmeden, tüm Anadolu insanlarını ve dünya insanlığını bu yürüyüşe katılmaya davet ediyoruz.

Yürüyüşü başlatan kardeşlerimiz bir ateş yaktılar. Bu ateş büyümek zorundadır, büyüyecektir. Aynı düşünceyi ve kaygıları paylaşanlar, daha da önemlisi bu tahribatın acısını, sıkıntılarını doğrudan ve dolaylı olarak yaşayan her yurttaş bu direnişe katılmalıdır.

Biz de tüm içtenliğimizle dostlarımızın, bu yürekli ve duyarlı kardeşlerimizin kaygılarına, düşüncelerine katılıyoruz. Acılarını acılarımız, isteklerini isteklerimiz, mücadelelerini mücadelemiz sayıyoruz. Çağrılarına, davetlerine katılıyor, aynı çağrıyı ve daveti biz de tüm doğal varlıklarımız, bugünümüz ve geleceğimiz için tüm emekçilere, halkımıza, tüketicilere, demokratik kitle örgütlerine ve siyasi partilere yapıyoruz.

Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı