Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Dünyanın En Pahalı Benzini Türkiye’de Faturası Da Emekçilere ve Yoksul Tüketicilere!

Dünyanın en pahalı benzini Türkiye’de kullanılmaktadır. Benzinden alınan en yüksek vergi ise gene Türkiye’de !
Benzin ve akaryakıta yapılan zam ile benzin ve akaryakıt fiyatları yalnızca araç sahiplerini ilgilendirmiyor. Gerek ulaşımda ve nakliyede gerekse benzin, motorin ve diğer akaryakıt ürünlerinin çeşitli sektörlerde ve alanlarda kullanılıyor olması nedeniyle akaryakıt ve benzindeki her fiyat artışı tüketicilere “iğneden ipliğe zam” olarak yansımaktadır. Bunun sonucunda enflasyon artmaktadır. Enflasyon ise dar ve sabit gelirli yurttaşlarımızı daha da yoksullaştırmakta ve ekonomik istikrarı bozmaktadır.

2008 yılında ham Petrolun varil fiyatı 150 dolar seviyesinden küresel krizle birlikte 60dolar seviyesine kadar geriledi. Ancak, hükümet petrol fiyatlarındaki düşüşü vatandaşa yansıtmak yerine vergileri yükseltmeyi tercih etti. Petrol fiyatları artınca da gene zam yapıldı. Yani, deli dumrul örneği petrol fiyatları artsa da azalsa da, Türkiye’de benzin ve akaryakıt fiyatları sürekli olarak arttırılmaktadır.

2003 yılında yıllık ortalama fiyatı 1.799TL/litre olan 95 oktan kurşunsuz benzinin 2010 yılında yıllık ortalama fiyatı 3.668TL/litre oldu. Böylece, 2003-2010 yıllarındaki 8 yıllık AKP döneminde enflasyon yaklaşık ve ortalama %77 olurken benzin fiyatları ise ortalama %104 artmıştır.

RAFİNERİ FİYATLARI DÜŞTÜ BENZİN FİYATLARI ARTTI!..

8 Temmuz 2008 ile 31 Ocak 2011 tarihlerindeki benzin ve motorin fiyatlarını karşılaştırdığımızda karşımıza şöyle bir tablo çıkıyor:

• 95 oktan benzinin rafineri çıkış fiyatı litrede 8 Temmuz 2008’de 1.13TL’den 31 Ocak 2011’de 1.09TL’ye düşmüştür.

• Motorinde rafineri çıkış fiyatı litrede 8 Temmuz 2008’de 1.47TL’den 31 Ocak 2011’de 1.14TL’ye düşmüştür.  95 oktan benzinde dağıtım, nakliye ve bayi karı toplamı 8 Temmuz 2008’de 39 kuruştan 31 Ocak 2011’de 37 kuruşa düşmüştür.  Bu durum karşısında benzin ve motorin fiyatları düşmesi gerekirken neden artmış ? Çünkü, benzin ve motorin üzerindeki vergiler arttırıldığı için fiyatlar yükselmiştir. Şöyle ki;

• 8 Temmuz 2008’de bir litre benzinden 2.03TL vergi alınırken 31 Ocak 2011’de 2.50TL’ye yükseltilmiştir. Yani benzine bu tarihler arasında 47 kuruş vergi bindirilmiştir.

• 8 Temmuz 2008’de bir litre motorinden 1.52TL vergi alınırken 31 Ocak 2011’de 1.82TL’ye yükseltilmiştir. Yani motorine bu tarihler arasında 30 kuruş vergi bindirilmiştir.

Böyle olunca, bir litre benzin fiyatı 8 Temmuz 2008’de 3.55 TL’den 31 Ocak 2011’de 3.96TL’ye yükseltilmiştir.
Görülüyor ki, vatandaşa, tüketiciye en büyük kazığı hükümet atmaktadır. Hükümet halkın hükümeti gibi değil, bir vampir gibi davranarak halkın kanını emmektedir.

Benzinde daha da ilginç bir durum yaşanmaktadır!.. Ülkemizde üretilen benzinin tüketilemeyen yarısı yurtdışına litrede 1TL’ye ihraç edilmekte yani satılmaktadır. Kendi ülkemizde üretilen benzinin yurtdışına litrede 1TL’ye satılırken, yurtiçinde biz tüketicilere 3.96TL’ye satılması halkın ve tüketicinin Türkiye’de nasıl soyulduğunu ve kanının nasıl emildiğini çok açık bir göstergesidir.

 

BENZİN VE MOTORİNDE RAFİNERİDEN POMPA SATIŞINA KADAR

 FİYAT OLUŞUMU (TL/Litre)

 

BENZİN

MOTORİN

Yürürlük Tarihi

08.07.2008

31.01.2011 08.07.2008 31.01.2011
Rafineri Satış Fiyatı 1,13 1,09 1,47 1,14
Dağıtım + Nak. 0,39 0,37 0,38 0,41
Toplam vergi 2,03 2,50 1,52 1,82
Pompa Fiyatı 3,55 3,96 3,37 3,37

Yukarıdaki tabloda da görüleceği gibi, hem 2008 hem de 2011 yılında benzinin rafineri satış fiyatı ile dağıtım + nakliye fiyatı motorinin rafineri satış fiyatı ile dağıtım + nakliye fiyatından daha düşük olmasına karşın her iki dönemde de benzinin pompa satış fiyatı motorinin pompa satış fiyatından daha yüksektir. Peki bu nasıl oluyor? Çünkü, görüleceği gibi, benzinin vergisinin motorinin vergisinden çok daha yüksek olması nedeniyle benzinin pompa satış fiyatı motorinin pompa satış fiyatından daha yüksektir. Örneğin, 31.01.2011 tarihi itibariyle 1 litre motorinden alınan vergi 1.82TL iken, 1 litre benzinden 2.50TL alınmaktadır. 08.07.2008 tarihinden 31.01.2011 tarihine kadar benzinden alınan vergi %23.2, motorinden alınan vergi ise %19.74 oranında arttırılmıştır.

BENZİN FİYATLARINDA ÜLKE KARŞILAŞTIRMALARI
Dünyanın en pahalı benzinini kullanan Türkiye’de benzinin litresinden 2,4 lira vergi alınırken;

• İspanya’da benzinin litre fiyatının tamamı ise sadece 2.3lira.

• İngiltere’de bir litre benzinin satış fiyatı 2.74, Almanya ve Fransa’da 2.82 lira.

• İtalya’da bir litre benzinin satış fiyatı 2.77 lira

• İsviçre’de bir litre benzinin satış fiyatı 2.39 lira

• Kanada’da bir litre benzinin satış fiyatı 1.61 lira

• Rusya’da bir litre benzinin satış fiyatı 1.27 lira

• Ekonomisi iflasın eşiğinde olan Yunanistan’da bir litre benzinin satış fiyatı 3 lira.

• Küresel krizin tüm dünyaya yayıldığı ABD’de ise bir litre benzinin satış fiyatı sadece 98 kuruş.

• Libya’da bir litre benzinin fiyatı 0.27 lira

• Türkiye’de bir depo benzin 200 Liraya dolarken komşumuz Suriye’de bir aracın deposu sadece 70 liraya doluyor.

Ülkemizde benzin-motorinden lüks tüketim mallarında olduğu gibi hem Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alınmakta hem de fiyata ayrıca KDV uygulanmaktadır. Ortalama maliyeti 1 lira civarında olan benzinin fiyatı son zamla 97 oktan benzinde 4 lirayı aşmış bulunuyor. Bu kadarının “Köprüden geçenden beş, geçmeyenden on alan” Deli Dumrul’u bile kıskandıracağı ortadadır. Yani kısaca Türkiye’de benzin pompasından bir benzin, iki zam akıyor…

AKARYAKIT VERGİSİNDE TÜRKİYE VE AB KARŞILAŞTIRMASI
Aşağıdaki 2 tabloda, benzin ve motorinde ülkemizdeki vergiler ile AB ülkelerinin uyguladığı vergiler kıyaslanmaktadır. ( Petder – Petrol Sanayicileri Derneği)



 



HÜKÜMETE VE TÜKETİCİLERE ÖNERİLER

Sosyal devlet, kamu yararı ve tüketici haklarına aykırı olan bu vergi ve fiyat politikasıyla faturayı Türk halkı, emekçiler ve dar gelirli tüketiciler ödüyor. Bu nedenlerle tüketici haklarına uygun bir akaryakıt politikası için hükümete şunları öneriyoruz:
1.Akaryakıt fiyatlarının belirlendiği kurullarda tüketiciler temsil edilmelidir.

2.Akaryakıttan ÖTV kaldırılarak verginin vergisi uygulaması sona erdirilmelidir.

3.Halkın alım gücü dikkate alınarak akaryakıt fiyatları dünya standartlarına çekilip tavan fiyat uygulamasına geçilmelidir.

4.Dünya ölçeğindeki her fiyat artışında akaryakıt vergileri de aynı ölçüde indirilerek akaryakıt fiyatlarında istikrar sağlanmalıdır.

5.TBMM Akaryakıt Kaçakçılığı Araştırma Komisyonu çalışmasına göre son iki yılda yurda kaçak giren akaryakıt miktarı 7.8 milyon tondur. Kaçak akaryakıttaki kaçak ÖTV tutarı ise 7.3 milyar TL’dir. Hükümet kaynak sıkıntısı çekiyorsa, işte kaynak.

Diğer yandan akaryakıt zammından daha az etkilenmek için tüketicilerimize de verimli bir akaryakıt kullanımının 10 altın kuralını ise şöyle sıralayabiliriz:

1.Aracınız ancak 4 kilometrede ısınmakta olup bu sürede çok aşırı benzin tüketmektedir. Bu nedenle, mümkün olduğunca özel araç kullanmak yerine toplu taşım araçlarını tercih ediniz.
 
2.Gaz pedalını, altında yumurta varmışçasına nazik ve devamlı kullanınız. Ani kalkışlardan ve duruşlardan kaçınınız.

3.Olması gereken vitesten düşük viteslerde aracı kullanarak yüzde 45'e varan daha fazla yakıt tüketimine neden olursunuz. Bu nedenle, aracınızı uygun hız ve viteste kullanınız.

4.Aracınızın camlarını kapalı tutunuz. Açık camlar yüzde 4 daha fazla yakıt giderine neden olmaktadır.

5.Aracınızı mümkün olduğunca 25 kilometre/saatten düşük, 95 kilometre/saatten yüksek hızda sürmeyiniz.

6.Kirli hava filtresi yüzde 10 daha fazla yakıt tüketimine neden olur. Aracınızın periyodik bakımlarını yaptırınız.

7.Aracınızda sık sık hava/yakıt ayarını kontrol ettirip, egzoz ölçümünü de süresi içinde yaptırarak, daha az yakıtla daha uzun mesafe alabilirsiniz.

8.Araç klimasının devamlı çalıştırılması halinde her 100 kilometrede 1-2 litre ekstra benzin tüketileceğini unutmayınız

9.Lastik basıncını fabrika ayarında tutarak lastiklerin havasının düşük olmamasına dikkat ediniz.

10.Özellikle yazın, sıcakta yakıt yerine buhar satın almamak için yakıt ikmalinin sabah erken akşam saatlerinde yapınız.

Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı

Yararlanılan kaynaklar:
1- Şükrü Kızılot’un 13 Aralık 2010 tarihli ve 31 Ocak 2011 tarihli Hürriyet Gazetesindeki Makaleleri
2- TÜDEF’in 01.02.2011 tarihli Basın Açıklaması
3- Tüketici Hakları Derneği’nin 19.12.2010 tarihli ve 05.02.2011 tarihli Basın Açıklamaları
4- PETDER ( Petrol Sanayicileri Derneği)