Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Ankara 2.İdare Mahkemesi Yüzde 33 Ulaşım Zammını İptal Etti

Bilindiği gibi, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na bağlı EGO Genel Müdürlüğü İdare Encümeni tarafından Ankara içersindeki dolmuş, otobüs, metro gibi toplu taşıma araçlarına ilişkin yolcu taşıma ücretlerine 2005 yılı başından itibaren geçerli olmak üzere yüzde 33 zam yapılmıştı.

Söz konusu şehir içi toplu taşıma fiyat tarifelerindeki artışın fahiş olduğu, enflasyon oranlarını dikkate alınmadığı, hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı iddialarıyla Tüketici Hakları Derneği ( THD) tarafından bu zammın iptali için dava açılmıştı.

Bu süreç içerisinde, Ankara 2.İdare Mahkemesince verilen red kararının THD tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay 8.İdare Mahkemesi'nin 2007 tarihinde verdiği bozma kararına Ankara 2.İdare Mahkemesi tarafından uyularak 15.10.2009 tarih de oybirliği ile 2005 yılı başından itibaren yapılan yüzde 33 oranındaki zamma ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.

Ankara 2.İdare Mahkemesi tarafından verilen iptal kararının özeti aşağıda okurlarımızın görüşlerine sunulmuştur.

YÜZDE 33 ULAŞIM ZAMMININ İPTALİNE İLİŞKİN KARAR ÖZETİ

Karar veren Ankara 2.İdare Mahkemesi'nce mahkememizin 31.01.2006 tarih E:2005/714, K:2006/99 sayılı kararının Danıştay 8.Dairesi'nin 26.6.2007 tarih ve E:2006/3889, K:2007/4044 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak gereği görüşüldü:

Dava, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin gündem dışı teklifle görüştüğü Ankara içerisindeki dolmuş, otobüs, metro gibi toplu taşıma araçlarının yolcu taşıma ücretlerinin arttırılmasına ilişkin 24.12.2004 tarih ve 2004/35 sayılı kararını onayan EGO Genel Müdürlüğü İdare Encümeni'nin 28.12.2004 gün ve 2004/212 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 'Ulaşım Hizmetleri' başlıklı 9.maddesinde “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılacağı ulaşım koordinasyon merkezi kurulur. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım koordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ( oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun) temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.

Bu kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini planlama, koordinasyon ve güzergah belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile Büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır
Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, Büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer.
Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, idarenin tesis ettiği işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargı denetimine tabi olduğu, sebep öğesinin ise idareyi işlem yapmaya iten saik olarak tanımladığı ve bu sebebin idareyi işlem yapmaya yönelten maddi veya hukuki durumla örtüşmesi, temellendirilmesi gerektiği izahtan vareste olup, en temel idare hukuku prensiplerindendir.

FİYAT ARTIRIMI KAMU YARARINA VE HUKUKA UYGUN DEĞİLDİR

Dava dosyasının incelenmesinden; Ankara Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezinin gündem dışı teklifle görüşüp 24.12.2004 günlü toplantısında karara bağladığı Ankara içerisindeki otobüs, metro, minibüs gibi toplu taşıma araçlarının ücretlerinde artırım yapılmasına ilişkin aynı gün ve 35 sayılı kararını onayan EGO Genel Müdürlüğü İdare Encümeni'nin 28.12.2004 gün ve 212 sayılı kararının, artırım oranının enflasyon oranının çok üzerinde olduğu, yolcu taşıma maliyetlerindeki artışın bu düzeyde olmadığı ve artırımın keyfi olduğu ileri sürülerek iptal istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

Yukarıda alıntısı yapılan mevzuat hükümlerine göre Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne şehir içi ulaşımı düzenlemek ve bağlayıcı kararlar almak yönünde yetki verilmiş ise de, bu yetki sınırsız bir yetki olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılmak durumundadır. Ayrıca bu yetki kullanılırken, bir başka ifadeyle işlem tesis edilirken, somut olayın arz ettiği önem de dikkate alınırsa, dayanılan gerekçenin ortaya konulması idarenin hukuka bağlılığı ilkesinin temel gerekliliklerindendir.

Ayrıca, dosya içeriğinden toplumun büyük bir kısmını ilgilendiren toplu taşıma ücretlerinin arttırılmasına ilişkin kararın gündem dışı teklifle görüşüldüğü, diğer bir değişle bu konuda bir ön çalışmanın, derinlemesine araştırmaların yapılmadığı ve konuyla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, kararın alındığı toplantıda bulunmadıkları anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemden yaklaşık bir yıl önce 2.12.2003 günün de yolcu taşıma ücretlerinde bir arttırım yapılmış olmasına rağmen dava konusu arttırımı haklı gösterecek, temellendirecek nitelikte; ekonomik veriler ışığında yapılmış değerlendirmeler, maliyet analizleri, enflasyon oranları gibi bilimsel tespitlerin bulunmaması gibi hususlar gözönüne alındığında; somut bir gerekçeye dayanılmadan tesis edilen ve yaklaşık bir yıl bir ay gibi bir sürede toplam %50'nin üzerinde fiyat artırımına yol açan işlemde kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, .................................. kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 15.10.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.


Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı