Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Ankara Büyükşehir Belediyesinin Ulaşımdaki İnsafsız Zammına İptal Davası

Bilindiği gibi, Ankara Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ( UKOME) 16.12.2009 tarihli kararıyla 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren uygulanmak üzere şehir merkezinde hizmet veren toplu ulaşım araçlarında uygulanan tam yolcu ücreti 1.69TL'den 1.85TL'ye, iki binişlik biletteki bir biniş bedeli 1.69TL'den 1.85TL'ye, çok binişli biletlerde bir biniş bedeli ise 1.39TL'den 1.50TL'ye çıkartılmıştır. Çok binişli indirimli biletlerde ücret artışı yapılmadı, daha önceden olduğu gibi 1.10TL olarak kaldı.

TRANSFERLERE İNSAFSIZ ZAM

Ancak, asıl, büyük ve insafsız zam çok binişli tam biletlerde uygulanan transferlerde olmuştur. Daha önce hiçbir bedel alınmayan her transfer için 50 kuruş alınmasına karar verilmiştir. Buna göre, tüketiciler, çok binişli tam biletlerle yaptıkları bir transferli yolculuk için 1.39TL öderken 2TL, iki transferli yolculuk için 1.39TL öderken 2,5TL ödeyeceklerdir. Zam oranı ise, bir transferli yolculuklar için %44, iki transferli yolculuklar için %80 olmuştur. Aynı transfer ücreti indirimli biletlere de uygulanmaktadır.

Ankara şehir merkezinde toplu taşım araçlarına yapılan zam ile asgari ücret artışlarını karşılaştırdığımızda, görülen manzara şöyledir:
Asgari ücret, 2010 yılının ilk 6 ayı için aylık 547TL'den 577TL'ye çıkartılmıştır. Yani, asgari ücret aylık 30TL arttırılmıştır. Oysa, Ankara şehir merkezinde toplu taşım araçlarına yapılan zam sonucunda tüketiciler bir transferli yolculuklar için bir ayda 36.6TL, iki transferli yolculuklar için bir ayda 66.6TL daha fazla ücret ödeyeceklerdir. Yani, bir transferli yolculuklardaki aylık zam artışı asgari ücretteki aylık artışın üzerinde, iki transferli yolculuklardaki aylık zam artışı ise asgari ücretteki aylık artışın iki katından daha fazladır.

Bununla birlikte, Ankara şehir merkezinde toplu taşım araçlarına yapılan son zam ile bir asgari ücretlinin hiç transfer yapmadan aylık ulaşım gideri işe gidiş – dönüş ortalama 90TL, yani asgari ücretin %16'sı kadardır. Bir transferli ulaşım için aylık ulaşım gideri ortalama 120TL olmak üzere asgari ücretin %21'i kadardır. İki transferli ulaşım için aylık ulaşım gideri ise ortalama 150TL olmak üzere asgari ücretin %26'sı kadardır.

Asgari ücretli bir kişinin 4 kişilik ailesinden birisi öğrenci ise, bu öğrencinin transfersiz aylık ulaşım gideri okula gidiş- dönüş 66TL'dir. Eğer, öğrenci de bir transfer yapıyorsa bir ayda ortalama 30TL, iki transfer yapıyorsa bir ayda ortalama 60TL daha fazla ücret ödeyecektir.

ASGARİ ÜCRETLİ AİLE ULAŞIM ZAMMI İLE ÇÖKERTİLDİ

Yukarıda da açıklandığı gibi, durum böyle olunca, 4 kişilik ailede asgari ücretli bir kişiyle bir öğrencinin hiç transfer yapmadan aylık ulaşım giderleri ortalama 150TL, yani asgari ücretin %26'sı kadardır. Bir transferli ulaşım için aylık ulaşım giderleri ortalama 216TL olmak üzere asgari ücretin %37.4'ü kadardır. İki transferli ulaşım için aylık ulaşım giderleri ise ortalama 276TL olmak üzere asgari ücretin %47.8'i kadardır.

Dünyanın Hiçbir başkentinde dar gelirli tüketicileri bu derece ezen, tüketicilerin aylık ücretinden ulaşıma bu kadar pay ayırdığı bir ulaşım politikası yoktur. Bu politika yalnızca Melih GÖKÇEK'e özgü bir politikadır. Bu insafsız, vahşi, tüketici ve insan haklarını ayaklar altına alan, kamu yararına aykırı olan, hukuk dışı zam politikasının dayanağı olabilecek ne ulusal bir yasa ne de uluslararası bir sözleşme mevcuttur.

Yapılan zam, Anayasa'nın 73.maddesi ile Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi'nin 11.maddesine aykırıdır.

Şu anda, bu son zamla, Ankara, kent içi ulaşımında Türkiye'nin ve ulusal gelir ile alım gücü dikkate alındığında ise dünyanın en pahalı kenti durumundadır.

TÜKETİCİLERE ÇAĞRI : BİLETLERİNİZİ SAKLAYINIZ

2005 yılı başından itibaren Ankara şehir merkezinde toplu taşım araçlarına yapılan %50 zammın Danıştay tarafından iptal edilmesine ve 2008 yılında yapılan %20 zammın yerel mahkemece iptal edilmesine karşın bu yargı kararları Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından uygulanmamıştır.

Tam tersine, inadına, enflasyonun çok üzerinde ve yüksek oranda yeni bir zam yapılmıştır. 2009 yılı ortalama tüketici enflasyonu %6.25, Melih GÖKÇEK'in son zam oranı ise %80'dir.

Uygulanması halinde, telafisi güç ve imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkca hukuka aykırı olması nedeniyle, zam kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali için 08.01.2010 tarihinde Ankara Nöbetçi İdare Mahkemesi Başkanlığı'nda, Tüketici Hakları Derneği Hukuk Komisyonu Üyesi Avukat Emre Baturay ALTINOK'un hazırlamış olduğu dava dilekçesi ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve EGO Genel Müdürlüğü'ne Tüketici Hakları Derneği tarafından dava açılmıştır.

Tüketici Hakları Derneği, Ankara şehir merkezinde toplu taşım araçlarını kullanan tüketicilere şu çağrıda bulunmaktadır: kullanmış olduğunuz ulaşım biletlerini saklayınız. Dava kazanıldığında fazladan ödediğiniz bedeli alabilmek için sakladığınız ulaşım biletleri ile Tüketici Hakları Derneği'ne başvuruda bulunduğunuzda sizlere gerekli hukuksal yardımda bulunulacak ve yol gösterilecektir.
15.01.2010


Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı