Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Emekli Maaşları Açlık Sınırının Altında

Bugün Türkiye’de 3.561.000 dolayında işçi emeklisi, 1.216.000 dolayında ölen işçilerin yakını dul-yetim, bir milyon yüzyetmişdokuzbin (1.179.000) dolayında memur emeklisi, 518.000 ölen memur yakını dul-yetim, 1.792.000 dolayında ise Bağkur emeklisi bulunmaktadır.

Türk-İş’in yaptığı araştırmada, ülkemizde 4 kişilik bir ailenin mutfak gideri ve aynı zamanda açlık sınırı 2007 yılı ortalamasının 642,10 YTL, 2008 yılı Haziran ayında bu sınırın 710,82 YTL olduğu belirlendi. Aynı araştırmada yoksulluk sınırının 2007 yılı ortalamasının 2091,52 YTL, 2008 yılı Haziran ayındaki yoksulluk sınırının ise 2315,37 YTL olduğu saptanmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2007 yılına ilişkin Türkiye ortalama gıda fiyatları ve 2008 yılı Haziran ayına ilişkin ortalama gıda fiyatlarını 2007 yılı ortalama emekli maaşları ile karşılaştırdık. Aşağıda tablolar şeklinde ortaya konulan bu karşılaştırmada emeklinin büyük bir çoğunluğunun açlık sınırının altında olduğu ve alım güçlerinin 2007 yılına göre düştüğü görülmektedir.

EMEKLİLERİN YILLIK ORTALAMA MAAŞ TUTARLARI

Memur emeklilerinin yıllık ortalama maaş tutarları çizelgesi

Derece  Yıl  Ortalama Maaş (YTL)
5  2007  600,14
5  2008  637,82
6  2007  578,70
6  2008  613,65
7  2007  591,39
7  2008  625,34

Yukarıda tabloda görüleceği üzere, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından aldığımız bilgilere uygun olarak yalnızca 5. , 6. ve 7. dereceden maaş alan emekli memurların 2007 ve 2008 yıllarındaki ortalama maaşları örnek olarak verilmiştir. Bugün ülkemizde 1.dereceden 14. dereceye kadar maaş alan emekli memur bulunmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından aldığımız bilgilere göre 1.697.000 dolayındaki memur emeklisi ile ölen memur yakını dul-yetimlerin yarıdan çoğu açlık sınırının altında maaş aldığı görülmektedir.

İşçi emeklilerinin ortalama maaşları Temmuz 2008 zammıyla 585YTL dolayında olmuştur. Ölen işçi yakını olan dul ve yetimlerin ortalama aylıkları ise 400-450YTL dolayındadır. İşçi emeklilerinin %85’den fazlası ile ölen işçilerin yakını olan dul ve yetimlerin hemen tamamı (1.216.000) açlık sınırının altında maaş almaktadır.

Bağkur emeklilerinin % 90’ı dolayında kesimi ise 550 YTL dolayında , yani açlık sınırının altında maaş almaktadır. Ancak, Bağkur emeklilerinin belli bir kesiminin yalnızca emekli maaşı ile geçinmediğini düşünebiliriz.

EMEKLİLERİN ALIM GÜCÜ DE DÜŞTÜ

Aşağıda örnek olması açısından, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2007 yılı ve 2008 yılı Haziran ayı ortalaması olan gıda fiyat listesi bulunmaktadır. Bu listeye göre 5. dereceden emekli bir memurun 2007 yılı maaş ortalaması ve 2008 yılı Haziran maaşı ile alabileceği gıda maddeleri miktarının karşılaştırması ve alım gücündeki değişim tablosu aşağıda görülmektedir.

GIDA MADDELERİNİN ORTALAMA FİYAT ÇİZELGESİ  (TÜRKİYE ORTALAMASI –TÜİK)

Ürün Adı 2007 Yılı Ortalaması (YTL/KG)  2008 Haziran Ayı Ortalaması
Ekmek  1,55  2,1307
Buğday unu  1,27  1,6072
Pirinç  3,13  5,146
Makarna  1,46  2,0197
Bulgur  1,50  2,5027
Kuru Fasulye  3,35  5,0244
Nohut (Kuru)  2,94  3,5433
Mercimek(Kuru)  2,03  4,3173
Ayçiçek Yağı  3,48  6,1139
Zeytinyağı  9,85  10,6787
Zeytin (Siyah)  7,95  8,5636
Toz Şeker  2,07  2,3557
Kesme şeker  2,38  2,6691
Süt  1,71  1,7052
Yoğurt  2,61  2,8864
Beyaz peynir  9,46  10,8333
Tavuk eti  4,34  4,2617
Dana eti  13,81  15,3999
Çay  9,65  10,628
Taze Fasulye  1,54  1,7909
Karpuz  0,17  0,4269
Taze şeftali  0,72  1,9333
Taze limon  2,00  3,9491
Taze kayısı  0,35  1,9124
Patates  0,75  0,936

5. DERECEDEN EMEKLİ BİR MEMURUN ORTALAMA NET MAAŞI İLE ALINABİLECEK GIDA MADDELERİ MİKTARININ KARŞILAŞTIRILMASI VE ALIM GÜCÜNDEKİ DEĞİŞİM

Ürün Adı  2007 Yılı 2008 Yılı Alım Gücündeki Değişim Oranı
Ekmek 387  299  - % 23
Buğday unu 473  397    - % 18
Pirinç 192  124  - % 35
Makarna  411  316  - % 23
Bulgur  400  255  - % 36
Kuru Fasulye 179  127  - % 29
Nohut (Kuru) 204  180  - % 12
Mercimek(Kuru) 296  148  - % 50
Ayçiçek Yağı 173  104    - % 40
Zeytinyağı 61  60  - % 1,6
Zeytin (Siyah)  76  75  - % 1,3
Toz Şeker  290  271   - % 7
Kesme şeker  252  239  - % 5
Süt  351  374  + % 7
Yoğurt  230  221  - % 4
Beyaz peynir 63  59  - % 6
Tavuk eti 138  150  + % 9
Dana eti  44  41  - % 7
Çay  62  60  - % 3
Taze Fasulye 390  356  - % 9
Karpuz  3530  1494  - % 58
Taze şeftali  834  330  - % 60
Taze limon  300  162  - % 46
Taze kayısı 1715  334  - % 81
Patates  800  681  - % 15

Yukarıdaki tablodan da görüleceği gibi 5. dereceden emekli bir memur, 2007 yılına göre, 2008 Haziran ayında gıda maddelerinin büyük bir çoğunluğunda % 3 ile % 81 arasında alım gücünü kaybetmiştir. Yani, açlık sınırında yaşarken , alım gücü daha da düşmüştür. Bu durum , memur emeklilerinin yarıdan çoğunun, işçi emeklilerinin %85’den fazlasının, ölen işçi yakını dul ve yetimlerin hemen tamamının, Bağkur emeklilerinin %90 dolayında kesiminin açlık sınırının altında yaşarken aynı zamanda alım güçlerinin düştüğünü de göstermektedir.


Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı