Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Okullar Açılırken Velilere Uyarılar

Okullar açılıyor. Milyonlarca veli ve öğrenci hazırlıklarını yapmakta, okul gereksinimlerini karşılamaya çalışmaktadırlar. Bu hazırlıklar ve yapılan alışverişler sırasında ve sonrasında da bir takım sorunlarla karşılaşılmaktadır. Veli ve öğrencilerin karşılaştıkları sorunlar, çözüm , öneri ve uyarılarımızı tek tek ele alalım.

SORUNLAR

Bu sorunlar bağış-katkı payı, okul servis araçları, okul kantinleri ile giysi, çanta, kitap ve diğer ders araçlarından kaynaklanan sorunlar şeklinde özetlenebilir. Şimdi bu sorunların ne olduğunu inceleyelim.

Bağış- katkı payı sorunu

Değişmeyen ve bir türlü çözülmeyen sorunlardan bir tanesi bağış ve kaykı payı sorunudur. Nedense , her eğitim-öğretim yılı başında yetkililer tarafından zorunlu olmadığı söylense de okulların büyük bir çoğunluğunda alınan bağış ve katkılar zorunlu tutulmakta , özellikle de dar gelirli velilerin bütçesi zorlanmaktadır.
Bu sorun , okulların gereksinimlerini giderecek yeterli ödeneğin okullara verilmemesinden , ayrılmamasından kaynaklanmaktadır. Ödenek sorunu hükümetler tarafından bugüne kadar çözülmemiş , çözülmek istenmemiştir.

Servis araçları sorunu

Okul servis araçlarıyla yüzbinlerce okul öncesi eğitim , ilköğretim ve orta öğretim öğrencisi taşınmaktadır. Servis araçlarıyla taşınan öğrencilerin servis aracına bindirilmesi , servis aracından indirilmesi sırasında güvenliklerinin sağlanması gerekmektedir. Derneğimize de gelen şikayetlerde bir çok servis aracının bu güveni sağlamadığı görülmektedir. Ne yazık ki , bazı öğrencilerin ölümüne ve yaralanmasına da neden olunmaktadır.

Servis araçlarında genellikle şu sorunlar yaşanmaktadır: Araç kullanan şoförler belirtilen niteliklere uymamaktadır. Servis araçlarında rehber personel bulundurulmamaktadır. Servis araçlarında her öğrenci için bir emniyet kemeri bulundurulmamaktadır. Taşıma sınırının üzerinde öğrenci taşınmaktadır. Öğrenciler , belirlenen ya da istenilen duraktan alınıp bu durağa bırakılmamaktadır.

Öğrenciler ayakta taşınmaktadır.
İçişleri Bakanlığı tarafından 14 Haziran 2003 tarihinde çıkartılan Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğine göre , öğrencilerin güvenli bir şekilde taşınması gerekmektedir. Yönetmeliğin 4. maddesine göre , taşıtlarda her öğrenci için bir emniyet kemeri bulunmalıdır. Yönetmeliğin 5. maddesine göre , okul öncesi öğrenciler ve 6 ile 14 yaş arasındaki öğrencilerin inme ve binmeleri sırasında yardımcı olmak üzere 22 yaşını doldurmuş ve en az lise mezunu bir rehber öğretmen bulundurma zorunluluğu vardır. Bununla birlikte , taşıt şoförlerinin asli kusurlu ve bilinçli taksirli olarak ölümlü trafik kazalarına karışmamış olmaları , alkollü olarak araç kullanma ve hız kuralını ihlal nedeniyle sürücü belgeleri birden fazla geri alınmamış olmaları , ticari araç kullanma belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Yönetmeliğin 3. maddesine göre , okul servis araçlarının taşıma sınırı , okul servis aracının trafik tescil belgesinde belirtilen oturma yeri sayısıdır.

Okul kantinlerinden kaynaklanan sorunlar
Okul kantinlerinin hemen tümünde öğrencilerin sağlığını risk ve tehlikeye atacak yiyecek ve içecek maddeleri satılmaktadır. Bu sorun bir çok kez gündeme getirilmesine karşın , ticari kaygıların ağır basması nedeniyle soruna hiç bir çözüm getirilmemiştir. Bir ara 2007 yılı başında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kola ve cipslerin okul kantinlerinde yasaklanmasını içeren bir genelgenin yayınlandığı , ancak genelgenin kısa bir süre sonra geri çekildiği belirtilmektedir. Derneğimizce okul kantinlerinde 2007 yılı başında başlatılan araştırmalar devam etmekte olup , araştırma sonuçları önümüzdeki haftalarda açıklanacaktır.

Okul giysilerinde tekelleşme
Özellikle Ankara , İstanbul ve İzmir başta olmak üzere büyük kentlerdeki okul giysileri her okul için takım şeklinde farklılaştırılıp okullarla anlaşma yapan tek firma tarafından satılarak , tekelleşmeye neden olunmuştur. Aynı okul giysisi ya da takımı ikinci başka bir mağazada satılmamaktadır. Böyle olunca da rekabet yapılmadığından veliler giysiyi pahalı almak zorunda kalmaktadır. Bu durum okul yönetimlerini de şaibe altında bırakmaktadır.

VELİLER HAKLARINI NASIL ARAYACAK ?

Okul Servis Araçları Yönetmeliği’ne aykırı durumlar hakkında İçişleri Bakanlığı yetkili ve sorumludur. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı’nın da denetim yapma yetki ve sorumluluğu vardır. Bununla birlikte , servis araçları odaları ve ticaret odalarının da üyesi olan kişi ya da firmalar hakkında sorumlulukları bulunmaktadır. İl ve ilçelerde ise vali ve kaymakamlıklar yetkili ve sorumludur. Yaşanan ya da karşılaşılan sorunlarla ilgili veliler yetkili ve sorumlu kuruluşlara şikayette bulunabilirler.

Bununla birlikte , servis araçlarının taşıma ücretlerine ilişkin servis araçları odasının belirlediği ücretlere oda üyesi taşıyıcıların uymaması durumunda ya da uygun olmayan taşımanın neden olduğu maddi ve manevi zararlar nedeniyle zarara uğrayan veliler tüketici sorunları hakem heyetlerine ya da tüketici mahkemelerine başvuruda bulunabilirler.

Satın alınan giysi , çanta , kitap, defter, kalem, vb. malların kusurlu , özürlü (ayıplı) çıkması durumunda tüketicilerin (veliler) ilgili firmadan olumsuz cevap alması durumunda ayıplı malın bir yenisiyle değiştirilmesi ya da ödemiş oldukları bedeli isteme hakkını kullanabilmeleri için tüketici sorunları hakem heyetlerine başvuruda bulunabilirler.

Karşılaşılan sorunlara ilişkin hak arama süresi Tüketicinin Korunması Hakkında Yasaya göre , görülebilir ayıplarda (açık ayıp) 30 gün , gizli ayıplarda (mal kullanılırken ortaya çıkan ayıplar) 2 yıldır. Gerek sevis araçları gerekse satın alınan her çeşit okul gereksinimlerine ve eğitim hizmetlerine ilişkin karşılaşılan sorunlarda velilerimiz öncelikli olarak Tüketici Hakları Derneği’ne başvuruda bulunmayı , fiş-fatura ya da sözleşme gibi belgeleri bulundurmayı unutmasınlar.


Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı