Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Kredi Kartlarındaki Tuzaklar

Kredi kartları yaşamımızı kolaylaştıran bir araç olarak görülüyorsa da yüzbinlerce tüketiciye ve aileye sorun yarattığı da bir gerçektir.

Özellikle de ekonomik sıkıntı içerisinde bulunan dar gelirli, yoksul aile ve tüketicilerin yaptıkları alışverişlerde peşin ödeme yapabilecek nakit parası bulunmaması nedeniyle, taksitli ödeme yolunu seçmek zorunda oldukları, bunun için de kendilerinden kredi kartı istendiğini biliyoruz.

Diğer taraftan, acil alacak paraya gereksinmesi bulunan tüketiciler de kredi kartını kullanmak zorunda olmaktadırlar.

Öte yanda, kredi kartları kullanımının teşvik edilmesi de sorunun başka yönüdür.

Bununla birlikte, çok çeşitli reklam unsurlarıyla tüketimin pompalanması, tüketicileri kredi kartı tuzağına düşüren en önemli etmenlerden birisidir.

Bankalararası Kart Merkezi’nden alınan rakamlara göre; ülkemizde kullanılan yerli kredi kartı sayısı 2004 yılında 26 681 128, 2005 yılında 29 978 243, 2006 yılında ise 32 433 333 olmuştur.

Yerli kredi kartları ile ülke içinde yapılan toplam işlem sayısı 2004 yılında 1 136 300 00, 2005 yılında 1 241 227 725, 2006 yılında ise 1 323 534 466 olmuştur.

Bu kredi kartları ile ülke içinde yapılan toplam işlem tutarı 2004 yılında 63.3 milyar YTL, 2005 yılında 83.7 milyar YTL, 2006 yılında ise 106.3 milyar YTL olmuştur.

Görülüyor ki, yıllara göre kredi kartı sayısında, toplam işlem sayısında ve toplam işlem tutarında büyük artışlar olmaktadır.

Tüketicilerin büyük bir çoğunluğu kredi kartını zorunlu olarak kullanmak durumunda kalıyorsa da, kredi kartı kullanan tüketicilerin büyük bir çoğunluğunun da ne yazık ki kredi kartını bilinçsizce kullanmasından ve karşılaştıkları tuzaklardan dolayı sorunlarla karşılaşmasına, acılar çekmesine ve aile dramları yaşamasına neden olunmaktadır.

TÜKETİCİLERİN KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR VE TUZAKLAR

Kredi kartları nedeniyle yaşanan önemli sorunlardan birisi kredi kartı işlemlerinde uygulanan yüksek faiz oranlarıdır.

Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile bu soruna çözüm getirilmesi beklenirken, Merkez Bankasına verilen yetki kapsamında, en yüksek faiz uygulayan bankaların faiz oranları baz alınarak üç ayda bir kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları belirlenmektedir. Kanun ile hiçbir çözüm getirilmemiş ve dağ fare doğurmuştur.

Merkez Bankasının en son açıklandığı ve 2 Ocak 2007 tarihinden geçerli olmak üzere belirlediği akdi faiz oranı yüzde 5.63’tür. Buna göre, belirlenen akdi faiz oranı yıllık yüzde 70’lere çıkmaktadır.

Bu oran enflasyonun 6-7 katı üzerindedir. Merkez Bankası ve Hükümet yüksek faiz uygulayan bankaların yanında yer almışlardır. Türkiye, dünyanın en yüksek kredi kartı faizini uygulayan ülke konumundadır. Tüketiciler, yüksek kredi kartı faizi nedeniyle soyulmaktadırlar.

Bankalar tarafından tüketicilerden hiçbir hizmet karşılığı olmadan yıllık ya da altı aylık olarak kart bedeli alınmaktadır. Bankaların bu uygulaması Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un “ Sözleşmelerdeki Haksız Şartlar” başlıklı 6.maddesine aykırı olup haksız bir şarttır.

Kredi kartı kullanan tüketicilerin büyük bir çoğunluğu gereksiz tüketime yönlendirilerek bütçelerinin çok üzerinde harcama yapmakta, daha sonra da kendilerini toparlanmakta zorluk çekmekte, büyük sıkıntılara düşmekte ve aile dramları yaşanmasına neden olunmaktadır.

Bazı firmalar tarafından kredi kartı bilgileri kopyalanarak haksız yere tüketiciler aleyhine kullanabilmektedir.

Mesafeli ya da elektronik alışverişlerde, ilgili firmalar tarafından tüketicilerin kart bilgileri alınarak tüketicilerin onayı olmadan hesaplarından para çekmektedirler. Bununla birlikte, tüketicilerin hesabından para çekilmesine karşın, sözleşme konusu mal ya da hizmet tüketiciye verilmemektedir.

Kredi kartı ile yapılan çeşitli alışverişlerde, tüketicinin hesabından, sözleşme konusu mal ya da hizmetin bedelinden daha fazla para çekilmektedir.

BİR TÜKETİCİ ŞİKAYETİ

Banka kartımdan senede 2 defa kart parası adıyla bankadaki hesabından para kesiliyor. Ben de bu parayı ödemek istemediğimi bankaya söyledim. Kesilen paranın tarafıma iade edilmesini istedim. Banka yetkilisi bunun kendi insiyatiflerinde olmadığını, bu kararı genel merkezlerinin verdiğini, yapabilecek bir şeylerin olmadığını söyleyerek, elektrik, su, doğalgaz, telefon gibi faturalarının otomatik ödeme talimatını bankalarına verirsem almayacaklarını söylediler. Benim 3 banka kartım var, en az üç fatura ödemesi talimatı vermek gerekiyormuş 9 tane ödenecek faturam olmadığından bir bankaya ödeme talimatı verebildim. Diğerlerine otamatik ödeme talimatı veremediğim için kart parası hesaplarımdan otomatik olarak kesiliyor . Otomatik ödeme talimatı verdiğim bankada şimdi mecburen sürekli belirli bir miktar para bulundurmak zorunda kalıyorum. Bankaya maaşı yatan ve o bankanın kredi kartını sürekli kullananlardan dahi kart parası otomatik olarak kesiliyor.

Bir bankaya oturduğum evin kirasını yatırıyorum. Sıramın gelmesi için çok uzun süre bekliyorum. Bu şikayetimi yetkiliye belirttiğimde “bankamızın kartı sizde olursa sıra numarası alınan makineden geçirdiğinizde, size öncelikli sıra numarası verilir” diyerek bana kart aldırdılar. Bu şekilde bir kart sahibi de olmuş oldum.


Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı