Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 
TÜKETİCİ HAKLARI DERNEĞİ - YAZILARIMIZ - MAKALELER
 

Kaçak ve Klonlanmış Cep Telefonları

Telekomünikasyon Kurumu yetkilisi tarafından 2005 yılının sonuna doğru Türkiye’de 12 milyon dolayında kaçak cep telefonu olduğu söylenerek 5 YTL. karşılığında kaçak telefonların kayıt altına alınması işlemi başlatılmıştı.

Fatura ve garanti belgesini aldığı halde telefonu kaçak olduğu söylenen tüketicilerin de aynı işleme tabi tutulmasının haksızlık ve hukuksuzluk olduğunu söyleyerek, bu durumdaki tüketicilerin haklarını araması gerektiğini Tüketici Hakları Derneği olarak kamuoyuna bir basın açıklaması ile duyurmuştuk.

Ancak, kaçak ve klonlanmış telefonlarla ilgili olarak, gerek Tüketici Hakları Derneğine gerekse diğer tüketici dernekleri ve ilgili kamu kuruluşlarına yoğun bir şekilde şikayetler gelmeye devam etmektedir. Şu anda milyonlarca kaçak ve kayıt dışı cep telefonunun bulunduğu söylenmektedir.

ÖNLEMLER YETERLİ DEĞİL

Nasıl oluyor da milyonlarca cep telefonu kaçak olarak ülkeye giriyor? Gümrüklerde ve piyasada yeteli denetim yapılsa, kaçakçılara caydırıcı cezalar verilse, kaçakçılık devam edebilir mi? Diğer taraftan ilgili kamu kuruluşlarınca basın ve yayın organlarında tüketiciler gerekli bir şekilde bilgilendirilse hem tüketiciler hem de ülkemiz bu kadar zarara ve sıkıntıya düşer mi?

GSM şirketleri, abonelik işlemlerini yaparken, telefonların kaçak olup olmadığını anlayamaz mı ve tüketicileri baştan uyaramazlar mı?
Bunların hepsi yapılabileceği halde yapılmadığından ve gerekli önlemler alınmadığından, hem tüketiciler hem de ülkemiz zarara uğratılmaktadır.

02.07.2005 tarihinde kabul edilen 5392 Sayılı Telsiz Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun‘un 25 a maddesinin 2. fıkrasında “Elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş cihaz, kart, araç veya gereçlerle, değişiklik yapılması amacına yönelik yazılım, her türlü araç veya gereçlerin ithalatı , üretimi, dağıtımı veya tanıtımı yapılamaz, bulundurulamaz, aracılık edilemez.” denilmektedir.

Yine 25-a maddesinin 4. paragrafında “Kurum düzenlemelerine aykırı olarak elektronik kimlik bilgisini haiz yeni veya kullanılmış cihazların ticareti yapılamaz.” denilmektedir.

Ancak, bu düzenlemelere aykırı olarak ithalat ve ticaret yapılmaya devam edilmektedir. Yoksa bu düzenlemelere karşın neden milyonlarca kaçak ve klonlanmış telefon bulunduğu söylenmektedir?

5392 sayılı Kanun’un 25 c maddesinin 1. fıkrasında “işletmeciler; kayıp, kaçak veya çalıntı cihazlarla, Kurumun CEIR’ında yer alan elektronik kimlik bilgileri değiştirilmiş cihazlara elektronik haberleşme hizmeti veremez.” denilmesine karşın kaçak telefonların abonelik işlemlerinin yapılmasına devam edildiği görülmekte ve anlaşılmaktadır.

BİLMEMİZ GEREKEN TANIMLAR

Kayıtlı GSM Telefon Cihazları Nedir?

Telekomünikasyon Kurumu tarafından yetkilendirilen ithalatçı firmalar tarafından ithal edilen ve üzerine onaylı etiket yapıştırılarak piyasaya arz edilen cihazlardır. Bu cihazların IMEI numaralarının kaydı Telekomünikasyon Kurumu kayıtlarında yer almaktadır.

Kayıt Dışı GSM Telefon Cihazı ya da Kaçak Cihaz Nedir?
Ülkeye yasal olmayan yollarla kaçak olarak getirilerek piyasaya arz edilen cihazlardır. Bu cihazların IMEI kayıtları Telekomünikasyon Kurumu kayıtlarında yer almadığından kayıt dışı ya da kaçak cihaz olarak adlandırılmaktadır.

IMEI Numarası Nedir?

Uluslararası mobil cihaz kimliğini belirtir. Her bir GSM telefon cihazına üretim aşamasında IMEI numarası yüklenmektedir. IMEI numarası her bir cihazın kimlik numarası olup tek ve benzersizdir.

GSM Telefon Cihazının IMEI Numarası Nasıl Öğrenilebilir?

GSM Telefon Cihazının *#06# tuşlarına basılarak ekrandan okunabilir, ayrıca bataryanın altındaki bölüm ve cihazın ambalajının üzerinde IMEI numarası bulunmaktadır.

Klonlanmış GSM Telefon Cihazları Nedir?

Tek ve benzersiz olması gereken IMEI numarasının kopyalanmış, herhangi bir numarası değiştirilmiş ya da 15 basamaktan daha az numaraya sahip olan cihazlardır.

MSISDN Nedir?

Mobil abone numarasıdır.

CEP TELEFONU SATIN ALIRKEN, ABONELİK İŞLEMİ YAPILIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?

Öncelikle, satın alacağımız telefonun faturasını, onaylı garanti belgesini, aslına uygun Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzunu mutlaka istemeliyiz.

Bununla birlikte , satın alacağımız telefonun kaçak olup olmadığını anlayabilmek için, cihazın IMEI numarasının “imei.tk.gov.tr” adresinden sorgulanması ve kayıtlı ibaresinin görülmesi durumunda telefonu satın almaya karar vermeliyiz.

Abonelik işlemi yapılırken, sözleşmeyi iyice okumalı, hak ve yükümlülüklerimizin ne olduğu tarafımızdan anlaşılmalıdır.

Abonelik sözleşmesinin, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a uygun olması; haksız hükümler içermemesi, en az 12 punto ile koyu siyah harflerle hazırlanmış olması, bir suretinin tarafımıza verilmesi gerektiğine dikkat etmeliyiz.

CEP TELEFONUMUZA KAÇAK YA DA KLONLANMIŞTIR MESAJI GELİRSE HAKKIMIZI NASIL ARAYACAĞIZ?

Cep telefonumuzun faturası, garanti belgesi olduğu ve GSM şirketleri tarafından abonelik işlemi yapıldığı halde, “kaçak” ya da “klonlanmış” olduğu gerekçesiyle hattınızın görüşmelere kapatılacağı mesajının telefonumuza gelmesi Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre, telefonun hukuki ayıplı olduğunu gösterir.

Hukuki ayıp nedeniyle, tüketicinin satıcı ve ithalatçıdan telefonun ayıpsız olan bir yenisi ile değiştirilmesini yada telefona ödemiş olduğu bedeli isteme hakkı bulunmaktadır.

Böyle bir durumla karşılaşan tüketiciler, telefona ait fatura ve garanti belgesi ile birlikte tüketici derneklerine , tüketici sorunları hakem heyetlerine ve tüketici mahkemelerine başvuruda bulunarak haklarını arayabilirler.



Turhan ÇAKAR
Tüketici Hakları Derneği
Genel Başkanı