Bir önceki sayfaya geri dönmek için buraya tıklayın! Sayfayı yazdırmak için tıklayın!
 
 

15.08.2005

BASIN AÇIKLAMASI
BASINA VE KAMUOYUNA

 

Danıştay, İkinci Kez Enerji İçecekleri Tebliği’ne Dur, Dedi

DANIŞTAY, İKİNCİ KEZ ENERJİ İÇECEKLERİ TEBLİĞİ’NE DUR, DEDİ

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI BU YANLIŞ TUTUMUNDAN NE ZAMAN VAZGEÇECEK
 

Bilindiği gibi, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından 06 Mart 2002 tarihli Enerji İçecekleri Tebliği iptal edilerek, onun yerine 09.03.2004 tarihinde yayımladığı yüksek oranda kafein, inositol, glukoronolakton, taurin içeren Enerji İçecekleri Tebliği Derneğimizin açtığı dava sonucunda Danıştay tarafından iptal edilmiştir.

Daha sonra, Bakanlığın 04.02.2005 tarihinde yayımladığı özü itibariye aynı olan yeni bir Tebliğ hakkında da Derneğimizin açtığı ikinci dava sonucunda, Danıştay tarafından 22.07.2005 tarihinde yürütülmesinin durdurulmasına karar verilerek ikinci kez Bakanlığın bu yanlış tutumuna dur denildi.

Danıştay tarafından, ilgili Tebliğ’in yürütülmesinin durdurulmasına karar verilirken şu gerekçeler ileri sürülmüştür:

- Ulusal Gıda Kodeksi Komisyonu Yönetmeliğine göre uzmanlardan ve bilim insanlarından oluşturulan İhtisas Alt Komisyonu tarafından hazırlanan Enerji İçecekleri Değerlendirme Raporunun Bakanlıkça kabul edilmemesi ve yadsınması Gıda Yasasına aykırı olacak ve Komisyonun oluşturulmasının anlamı ortadan kalkacaktır.

- İdarelerin, ancak kamu yararı amacı ile hareket edebileceği, Dava konusu Tebliğin de Gıda Kanununda öngörülen kamu yararı ve halk sağlığının korunması kamu yararı amacıyla hazırlanabileceği tartışmasızdır.

- Bakanlıkça bu tebliğ hazırlanırken kamu sağlığı ve düzeni anlamında yani hiçbir bilimsel veri ve gereklilik gösterilmemiştir.

- Halk sağlığı açısından ciddi riskler doğurabileceği yönünde bilimsel görüşler bulunduğu halde, 09.03.2004 tarihli Tebliğin yürütülmesi durdurulan 5.maddesinin ( c ) ve ( d ) bentlerinde yer olmuş olan oranlarda küçük değişiklikler yapılmak suretiyle bu içeceklerde doping maddesi bulunmasını engelleyen 5.maddenin (f) bendi kaldırılarak yapılan değişikliğin, halk sağlığı açısından dikkate alındığında, dayanağı yasal düzenlemelerde amaçlanan kamu yararına uygun olmadığı açıktır.

- Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iddia ettiği gibi, uyuşmazlığın AB Mevzuatı ve bu Mevzuata uyuma ilişkin boyutuna gelince; böyle bir Tebliğ yayınlanması konusunda 1/195 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’ndan doğan bir yükümlülükten de söz edilemez.

- Genç bir nüfus yapısına sahip ve kullanılan gıda maddelerinin etiketlerini, dolayısıyla yapılan uyarıları dikkate alma kültürü yerleşmemiş olan toplumumuzda etiketlerde yer alan uyarılar ürünlerin kontrollü kullanılması etkisini yaratmayacağı hususunun kabulü gerekir.

Enerji içecekleri ile ilgili olarak Fransa’daki uygulamanın ne olduğu hakkında Derneğimizce Fransa’daki Türkiye Büyük Elçiliğine yazılan yazıya gelen cevapta; yüksek oranlarda kafein ve diğer maddelerin bulunduğu enerji içeceklerinin satışının Fransa’da yasaklandığı belirtilmektedir.

Bu durumda, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının AB mevzuatına uyum çerçevesinde Enerji İçecekleri Tebliğini düzenlediği ve değiştirdiği iddiası dayanaksız kalmaktadır.

Uluslararası antlaşmalarda halk sağlığının korunması yönünde alınacak önlemler antlaşmaların istisna hükümleri arasındadır. Bu nedenle de bir toplumda kullanıma bağlı olarak sağlık risklerinin yüksekliği söz konusu ise yasaklamalara gidilebilmektedir.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı da böyle bir sağlık riskinin olduğunu kabul etmektedir ki Tebliğin 2/d maddesinde, enerji içeceklerinin etiketlerinde:

- “Alkol ile birlikte tüketilmemelidir.

- Gebe ve emzikli kadınlar ile yaşlı kişiler için ise tavsiye edilmez.

- Diabetikler, yüksek tansiyonu olanlar, metabolik hastalığı olanlar, böbrek yetmezliği olanlar ile kafeine hassas kişiler için tavsiye edilmez.

- Sporcu içeceği değildir, yoğun fiziksel aktivite sırasında veya sonrasında tüketilmemelidir.

- 18 yaş altı kişilere satılamaz” gibi uyarıların yer alması hükmünü getirmektedir.

Şu anda söz konusu ürünler Türkiye pazarında satılmaktadır ve bu uyarıların uygulanmadığı açıktır. Denetimler yapılmamaktadır. Bu durumda etiket uygulanması ile halk sağlığının korunduğu iddiası geçersizdir.

• Bu ürünler 18 yaşın altındaki gençlere kolaylıkla satılmaktadır.

• Bu ürünler yoğun olarak alkol ile tüketilmektedir.

• Bu ürünlerin spor ve yoğun fiziksel aktivite sırasında kullanılması, uzmanların belirttiği gibi son derece tehlikeli olmasına karşın sporcular tarafında tüketilmektedir.

• Reklamlarla, yüksek oranlardaki bu içecekler “kanatlandırır, uçurur” gibi ifadelerle teşvik edilmektedir.

Bu içeceklerin Enerji İçeceği olarak tanıtılması tüketiciyi yanıltmaktadır. Aslında bu içecekler uyarıcı içeceklerdir.

Toplumu uyuşturucuya alıştırmak nasıl bir sorunsa, uyarıcı kullanmaya teşvik etmek de ayrı bir sorundur.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Yetkililerine Sesleniyoruz:

• Danıştayın Kararına uygun olarak bu tür yüksek oranlarda madde içeren enerji içeceklerini en kısa zamanda piyasadan toplayınız ve bu oranlardaki ürünlerin üretilmesine izin vermeyiniz.

• Yargı kararlarına ve tüketici haklarına saygılı olunuz, yanlış uygulamalardan vazgeçiniz.

• Göreviniz ve sorumluluğunuz gereğince kamu yararı ve halk sağlığını ön plana alınız

Tüketicilere sesleniyoruz.

• Sağlığınız açısından bu tür ürünleri almayınız

• Paranızla sağlığınızı tehlikeye atmayınız.

Turhan ÇAKAR
Genel Başkan